Ngày nay phong trào chơi cây kiểng không thể tách rời non bộ và tiểu cảnh được, vì nhà nào cũng có non bộ bằng hình thức này hoặc hình thức khác. Nhà to rộng thì xây non bộ lớn, nhà nhỏ thì đắp non bộ nhỏ, nhà không có sân thì làm tiểu cảnh gồm một cái khay, một cái chậu trồng cây với vai ba cục đá, một cây con cũng thể hiện được phong cảnh thiên nhiên có núi non, sông biển. Trong phạm vi quyển sách này, chúng tôi không thể đi sâu vào đề tài non bộ. Chúng tôi chỉ giới thiệu một số kiểu non bộ mà thôi, để các bạn nghiên cứu thực hiện cho đúng tùy theo diện tích sân vườn nhà của các bạn.

cây cảnh sân vườn

Nếu sân vườn nhà quá to rộng thì có thể đắp giả sơn như kiểu dán của ông cha để lại, hoặc như ở các đình chùa rất đa dạng. Nhà có sân vườn trung bình thì chúng ta xây hồ nước, trong góc chúng ta đắp non bộ bằng đá vôi, có thể làm ngũ nhạc, tam sơnm trên trồng cây sanh hoặc gừa, sộp…

Cách thực hiện non bộ nhỏ, cỡ 1-2m cao 1m5. Trước tiên, phải xây một hồ nước lớn nhỏ tùy theo vị trí hòn non bộ đối với khung cảnh của vườn, có thể xây dựng ở một góc nào thuận tiện. Hồ nước xây hình chữ nhật, hình bán nguyệt hoặc phối hợp kiểu nào cũng đucợ, chiều sâu cỡ 50cm là vừa. Nếu sâu quá thì tốn nhiều đá độn, còn cạn quá thì khó nuôi cá hoặc xây một cái rồi có thể chuyển chở dời đi được cũng tiện. Về đá chân nền, lựa loại đá hình tam giác, xếp mặt đáy to trên, kết lại như một nhà sàn, đỉnh nhỏ xuống dưới làm trụ, còn kẽ hở rộng để sau này nuôi cá vào ẩn núp.

non bộ nhỏ

Phần nền phải tô xi măng cho chắc chắn để đỡ nổi ngọn non bộ chính có thể cao hơn 1 mét, nhọn non bộ trung cao 70-80cm và ngọn nhỏ cao cỡ 30-40cm hình nguyên cao 10cm…

Phần thân non bộ phải lựa đá hình trụ dựng sát vào nhau, chèn mấy kẽ hở dừng để xuyên tâm, nghĩa là nhìn bên này thấu qua bên kia. Nếu muốn làm thác nước thì đặc ống cao su lòn vô giữa cho chảy ra bên ngoài. Phần đỉnh non bộ pahỉ lựa một khối đá to có dạng hình tháp có gân rãnh thật đẹp, đặt lên trên cùng, có ngọn tròn hay nhọn, tránh trên ngọn bằng phẳng mất đầu. Hai bên triều núi nên có một vài cạnh để trông mộy vài cây có dáng cổ thụ, kế đến là đồi trung nguyên cso khe suối, cầu bắc qua, có tiều phu đốn củi, có đình chùa cheo leo với vài cây nhỏ với đường mòn cong queo.

non bộ lớn

Qua hòn non bộ thứ nhì thuộc dáng núi cổ, lựa đá có ít góc cạnh, đồi bầu tròn vắt ngang đến bình nguyên cây cỏ xanh tươi, có sông ngòi, có cây đa, có nhà cửa có mục đồng, có ông câu cá, xa xa có con thuyền con nhấp nhô trên nước biếc, có cầu chúi vắt xuống bãi cát,,,vào mé bên này là xóm chài, có căn nhà lá, có rặng núi đất bao quanh, dưới non bộ thả vài cặp cá màu bơi lội tung tăng để trang trí cho linh động, có bụi bông súng nở vài hoa…

Những non bộ rất đa dạng, còn có thể chọn một góc thiên nhiên tươi đẹp làm kiểu mẫu, như Vịnh Hạ Long, cảnh Ngũ hành sơn, cảnh Hà Tiên…thật đa dạng. Nghệ thuật non bộ thật là độc đáo, phải làm cho hòn đá, gốc cây có tâm hồn, người thưởng thức quên hết không gian mà tâm hồn đến với thiên nhiên thực tế. Tất cả đều sống đọng, không phải gắn như thế nào cũng được, mà phải cân nhắc cho kỹ, nhất là theo tỷ lệ vóc dáng cân đối, theo luật cao thấp âm dương. Non bộ còn mang tính triết học, ai muốn hiểu thế nào thì hiểu, vì là siêu đẳng. Kỹ thuật xây dựng non bộ, giả sơn, tiểu cảnh thì muôn hình vạn trạng, nhà to nhỏ đều có thể chơi được cả.

cây cảnh non bộ

Tiểu cảnh

Nhà nào không có sân nhưng thích thiên nhiên chỉ cần một cái khay, một cái đĩa, đặt vài cục đá theo cảnh thiên nhiên vào mình thích, trồng một cây con có dáng cổ thụ, 1chiếc thuyển nho nhỏ ở chân trời xa xa là được. Hoặc cảnh cây đa đầu làng, một cây nhỏ có dáng cổ thụ cành lá sum suê, dưới gốc cây có đình miều, có đường đi, quanh co, có dòng suối, có con rạch, có sông sạch, có mục đồng chăn trâu, có ngư ông câu cá…xa xa bên kia mé sông có căn nahf lá dưới chòm cây khóm trúc xinh tươi.

hòn non bộ đẹp

Cũng có thể là Trúc lâm thất hiền một rừng trúc lưa thưa trồng bằng tre đùi gà có mắt lồi lõm vàng tươi xiêu vẹo, với 7 ông Tiên nằm, ngồi, thả hồn theo triết lý Lão Trang, quên đời, uống rượu, ngâm thơ bất cần thế sự…

Tiểu cảnh thì ai cũng có thể làm được, không tốn kém gì, làm sao đem một cảnh đẹp vào một góc nhỏ để ngấm với lòng mình đầy cảm xúc hòa nhập vào khung cảnh đầy tưởng tượng xuyên qua tác phẩm của mình.

Cây trồng trong nhà

Thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố có mưa thuận gió hòa, được thiên nhiên ưu đãi, nên trồng cây gì cũng sống, nuôi con gì cũng được. Nhưng xã hội càng phát triển, dân cư đông đúc, nhà của chen chúc, không còn không gian để trồng cây cảnh, hoa màu…

Trồng trên bao lớn, ít đất, ít phân, phải chăm sóc tưới tiêu và phải biết lựa loại cây thích hợp mà trồng. Bao lơn ở về hướng Đông, hướng mặt trời mọc thì trồng cây gì cũng sống, chỉ có hướng Tây mặt trời chiếu tập trung sức nóng cả ngày nên ít chịu nổi, thường suy yếu và chết dần, trừ những cây chịu nắng như những cây thân to mọng nước họ xương rồng, họ sứ, những cây thân gỗ cứng trên các đồi núi trọc mới sống đucợ, còn những cây kiển khác thì phải tưới cho thật nhiều nước và tưới ngày 2-3 lần.

Ngày nay cây kiểng còn dùng để trang trí nội thất, để trong nhà, trong phòng khách đến đỗi để tận trong phòng tắm nữa. Những loại cây này phải là cây chịu 100% râm mát hoặc tìm điều kiện thuần hóa có tính chịu râm mát, nghĩa là trồng ở trong nhà một thời gian rồi đem ra ngoài cứ luân phiên đem ra đem vô như vây cây mới sống được.

Cây trồng để trong nhà lâu ngày được là những cây thuộc họ Moraceae như sanh, si, gừa, sộp, lầm vồ, đa…chỉ trồng trên một cục đá, để trong chậu con, dưới có một ít nước là sống được. Những loại cây để trồng trên non bộ như mai chiếu thủy, cần thăng, kim quýt cũng sống được lâu trong nhà. Những loại cây thường chịu tâm mát như đinh lăng, trúc Nhật, phát tài, kè, trúc thủy, tre ngà voi..đều trồng để trang trí nội thất được.

Đặc biệt chậu phong lan chưng trên bàn có thể đến 3 tháng hoặc cắt cành cặm vào bình cũng được rất lâu có thể trên 10 ngày tùy theo loại.

Tóm lại, cây cảnh không thể nào thiếu được trồng đời sống con người, cũng như chim cá, non bộ, như hoa kiểng là quan trọng nhất, trồng vừa làm đẹp trang trí ngôi nhà vừa che gió, che bụi để có không khí trong lành.

Thú chơi cây cảnh và non bộ

tiểu cảnh đẹp cho căn nhà

Mỗi người chúng ta đều có một sở thích, có khi say mê, người thì mê hoa, người thì mê âm nhạc, người thì mê hội họa, có người thì lại mê cây cảnh non bộ..mỗi người một sở thích riêng, thú chơi riêng. Sáng sớm thức dậy hay chiều tối ra vườn xem từng cây kiểng, từng giò phong lan, xem cá dưới hòn non bộ… Cây cảnh non bộ là biểu tợng của thiên nhiên, thể hiện được tất cả không gian và thời gian, bất cứ ở đâu, bất cứ lúc nào, ý thức và vô thức không còn ranh giới nữa. Không gian bao la thu gọv, thời gian, quá khứ, hiện tại, tương lại đều có liên quan với nhau, thiên nhiên vô tận vì trong cái đơn giản có cái vô cùng phức tạp, ai muốn nghĩ thế nào thì nghĩ. Cái quan trọng không phải cái nhìn thấy mà là cái cảm nhận thấy, cái làm sao cho mình rung động, hình ảnh, âm thạnh trong yên lặng, trong cái tịch mịch chứa biết bao là màu sắc phong phú vô cùng, làm cho ta bâng khuâng chìm đắm trong ánh sáng lung linh huyền ảo, như đi lạc vào chốn Đào Nguyên vậy.

Xem thêm:

Bổ sung kinh nghiệm trồng cây kiểng tại thành phố

Những loại hoa sân vườn đẹp (P2)

Những loại hoa sân vườn đẹp

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *